Wat doet een muziekuitgever? Publishing voor artiesten uitgelegd
Een muziekuitgever registreert je werken en int je auteursinkomsten, ook in het buitenland. Zo verschilt administratie van een uitgeefdeal.
Een muziekuitgever beheert de kant van het werk: de compositie en de tekst, niet de opname. De uitgever meldt je werken aan bij auteursrechtenorganisaties zoals BumaStemra en hun buitenlandse zusterorganisaties, zorgt dat jij en je medeschrijvers met de juiste namen, IPI-nummers en aandelen geregistreerd staan, int de auteursinkomsten uit uitvoering en reproductie, ook in het buitenland, en controleert of die kloppen. Veel uitgevers onderhandelen daarnaast over sync, het gebruik van muziek bij beeld, en geven toestemming voor bewerkingen.
Grofweg zijn er twee soorten afspraken. Bij een administratieovereenkomst blijf je eigenaar van je werken en beheert de uitgever ze voor een afgesproken periode, tegen een vergoeding. Bij een traditionele uitgeefovereenkomst draag je je auteursrecht geheel of gedeeltelijk over aan de uitgever, vaak voor lange tijd, in ruil voor meer inzet en soms een voorschot. Lees voor je tekent vooral de looptijd, het gebied, welke werken eronder vallen, of er iets wordt overgedragen, de kosten, de afrekeningen en hoe je opzegt.
Wat een muziekuitgever doet
Een uitgever werkt voor de schrijvers van een nummer: componisten en tekstdichters. Met de opname zelf heeft een uitgever in die rol niets te maken. Releases, streams van je master en royaltyoverzichten van winkels lopen via je distributeur of label. Hoe die twee geldstromen naast elkaar lopen, lees je in muziekroyalty's uitgelegd.
| Taak | Wat het inhoudt |
|---|---|
| Werken registreren | Elk werk aanmelden met titel, schrijvers, hun rol en hun aandelen, bij BumaStemra en, direct of via subuitgevers, in het buitenland |
| Inkomsten innen | Auteursinkomsten ontvangen van auteursrechtenorganisaties en in sommige gevallen rechtstreeks, zoals van The MLC in de VS, en die met de schrijvers afrekenen |
| Controleren en claimen | Afrekeningen nalopen, ontbrekend gebruik claimen en conflicten over aandelen oplossen |
| Licenties en toestemming | Onderhandelen over sync en toestemming geven voor bewerkingen, zoals een vertaling of een nieuw arrangement |
| Creatief werk | Bij sommige uitgevers: schrijfsessies opzetten en nummers onder de aandacht brengen van artiesten en makers van films, series, games en reclames |
Heb je geen uitgever, dan doe je het registratiewerk zelf: als lid van BumaStemra meld je je werken aan in MijnBumaStemra. Bij BumaStemra kunnen schrijvers en uitgevers elk lid zijn voor hun eigen aandeel in een werk.
Werken registreren: IPI-nummers, ISWC en aandelen
Elke registratie beantwoordt drie vragen: welk werk het is, wie het heeft gemaakt en wie welk deel krijgt.
- IPI-nummer. Een uniek, internationaal nummer dat gekoppeld is aan de naam van een componist, tekstdichter of uitgever, zodat vergoedingen bij de juiste persoon terechtkomen. Word je lid van BumaStemra, dan krijg je er automatisch een (uitleg van BumaStemra). Ook uitgevers hebben een IPI-nummer.
- ISWC. De code van het werk, zoals de ISRC de code van een opname is. Eén werk kan meerdere opnames hebben, elk met een eigen ISRC.
- Aandelen. De verdeling van het werk tussen alle schrijvers en eventueel hun uitgevers. De aandelen moeten samen het hele werk dekken en overeenkomen met wat je medeschrijvers aanmelden.
Zo ziet een goede en een foute registratie eruit (fictief voorbeeld):
| Goed | Fout | |
|---|---|---|
| Titel | Dezelfde titel als op de release: "Nachtlicht" | Een andere schrijfwijze bij het werk: "Nacht Licht" |
| Schrijvers | Artiest A (muziek en tekst) en Producer B (muziek) | Alleen Artiest A, terwijl Producer B aan de muziek meeschreef |
| Aandelen | Samen het hele werk, precies zoals afgesproken | Aandelen die niet optellen of afwijken van de aanmelding van een medeschrijver |
| Naam | Overal dezelfde naam als bij je aanmelding | Wisselende schrijfwijzen van je naam |
Dit soort details bepaalt of je betaald wordt. BumaStemra koppelt streams automatisch aan aangemelde werken, en volgens de uitleg Van Play tot Pay kan een spelfout of een toevoeging als "radio edit" al tot een mismatch leiden. Melden schrijvers of uitgevers hetzelfde werk met verschillende verdelingen aan, dan ontstaat een conflict. Bij streaming claimt BumaStemra niet als het conflict met een schrijver of uitgever van buiten BumaStemra is; bij een conflict tussen eigen leden betaalt het pas uit als het is opgelost. Bovendien claimt BumaStemra streams pas vanaf de datum van aanmelding, dus meld een werk liefst tegelijk met de release aan. Meer over consistente gegevens lees je in de metadata-checklist, en hoe je een verdeling met medeschrijvers afspreekt in royaltysplits met samenwerkers.
Auteursinkomsten innen, ook in het buitenland
Meld je als lid van BumaStemra een werk aan, dan deelt BumaStemra dat met de zusterorganisaties in het buitenland. Wordt je nummer bijvoorbeeld in Engeland op de radio gedraaid, dan betaalt de zender PRS for Music, dat het geld via de afspraken tussen de organisaties naar BumaStemra stuurt (jouw muziek in het buitenland). Buitenlandse organisaties kunnen daarbij eigen administratiekosten inhouden, soms een bijdrage voor sociaal-culturele doelen en in sommige landen bronbelasting.
Een uitgever kan hier op twee punten iets toevoegen:
- Subuitgave. In een uitgeefcontract kunnen afspraken staan over subuitgave in het buitenland. Dan wordt een lokale uitgever ingeschakeld, die meestal rechtstreeks is aangesloten bij de zusterorganisatie in dat land en daar voor de werken optreedt.
- De Verenigde Staten. Daar lopen uitvoeringsrechten en mechanische rechten via verschillende organisaties. De mechanische rechten voor veel online gebruik lopen sinds 2021 via The MLC. Volgens BumaStemra kan het daar op dit moment nog niet voor zijn leden claimen: je kunt je werk zelf bij The MLC registreren of dat door je uitgever laten doen. Doe je dat, dan moet je volgens BumaStemra je mechanische rechten voor online gebruik in de VS bij Stemra uitsluiten.
Administratie of traditionele uitgeefdeal
| Administratieovereenkomst | Traditionele uitgeefovereenkomst | |
|---|---|---|
| Eigendom van je werken | Blijft bij jou | Gaat geheel of gedeeltelijk over naar de uitgever |
| Wat de uitgever doet | Registreren, innen, controleren en afrekenen | Hetzelfde, vaak aangevuld met creatieve inzet en het zoeken naar sync |
| Vergoeding | Een aandeel in de inkomsten die via de uitgever lopen, of vaste kosten | Een aandeel in de inkomsten, meestal groter dan bij administratie |
| Voorschot | Meestal niet | Soms, te verrekenen met je latere inkomsten |
| Looptijd | Meestal een afgesproken periode met een opzegregeling | Vaak lang, voor de overgedragen werken soms zo lang als het auteursrecht duurt |
| Na afloop | Het beheer stopt; het contract regelt wat er met lopende inkomsten gebeurt | Hangt van het contract af; werken kunnen bij de uitgever blijven |
Daartussen bestaan mengvormen, zoals een co-publishingdeal, waarbij je de rechten op je werken deelt met de uitgever. Welke vorm past, hangt af van wat je van een uitgever nodig hebt: alleen registratie en inning, of ook creatieve inzet en geld vooraf. Hoe meer een uitgever doet en voorschiet, hoe meer hij er meestal voor terugvraagt.
Waar let je op voor je tekent?
- Looptijd. Hoe lang loopt de overeenkomst, wordt ze stilzwijgend verlengd, en hoe lang mag de uitgever na afloop nog innen voor gebruik uit de looptijd?
- Gebied. Geldt de afspraak voor de hele wereld of voor bepaalde landen? En heb je in een van die landen al afspraken met een andere partij?
- Welke werken. Alleen de werken die je aanmeldt, je hele bestaande catalogus, of ook alles wat je tijdens de looptijd schrijft? In Nederland is een beding dat voor onredelijk lange of onvoldoende bepaalde tijd je toekomstige werken opeist, vernietigbaar.
- Overdracht of niet. Blijf je eigenaar en geef je alleen een opdracht of licentie, of draag je het auteursrecht over? In Nederland moet een overdracht of exclusieve licentie schriftelijk worden aangegaan, en omvat die alleen wat er uitdrukkelijk in staat of er noodzakelijk uit volgt (Auteurswet, artikel 2). Lees dus precies welke rechten er genoemd worden.
- Kosten en aandeel. Welk deel van welke inkomsten houdt de uitgever in, berekend over bruto of netto bedragen, en zijn er extra kosten? Bij een voorschot: met welke inkomsten wordt het verrekend?
- Afrekeningen. Hoe vaak krijg je een afrekening, hoe gedetailleerd is die per werk, land en bron, en mag je de onderliggende gegevens laten controleren? Het Nederlandse auteurscontractenrecht geeft je recht op minstens één keer per jaar informatie over de exploitatie, de inkomsten en je vergoeding.
- Opzegging en einde. Welke opzegtermijn geldt, wat gebeurt er met de registraties als het contract eindigt, en krijg je overgedragen rechten terug? Exploiteert de uitgever je werk onvoldoende, dan kun je de overeenkomst opzeggen nadat je schriftelijk een redelijke termijn hebt gegeven. Mag de uitgever tussentijds opzeggen, dan mag jij dat onder dezelfde voorwaarden ook.
- Zeggenschap. Mag de uitgever zonder overleg sync-licenties geven of bewerkingen toestaan? Je persoonlijkheidsrechten, zoals verzet tegen aantasting van je werk, houd je ook na een overdracht, al kun je van sommige daarvan afstand doen.
- Samenhang met andere afspraken. Past het bij je lidmaatschap van BumaStemra en bij wat je medeschrijvers hebben geregeld? Twee partijen die hetzelfde werk in hetzelfde land claimen, leiden tot conflicten en stilgezette betalingen.
Het auteurscontractenrecht staat in hoofdstuk Ia van de Auteurswet en geldt voor exploitatieovereenkomsten met makers; van die bescherming kun je geen afstand doen. Hoe het op jouw contract uitpakt, hangt af van de situatie. Laat een concept daarom beoordelen door een jurist met ervaring in auteursrecht, zeker bij een overdracht of een lange looptijd.
Heb je een uitgever nodig?
Niet per se. Als lid van BumaStemra kun je je werken zelf aanmelden; daarmee is het innen in Nederland geregeld, en voor buitenlands gebruik int BumaStemra via zusterorganisaties of rechtstreeks bij grote muziekdiensten. Een uitgever of administratiepartij kan de moeite waard zijn als:
- je muziek veel buiten Nederland wordt gebruikt en je wilt dat je werken daar direct en volledig geregistreerd staan;
- je inkomsten uit de VS verwacht, waar mechanische rechten voor streaming via The MLC lopen;
- je met veel medeschrijvers werkt en de registraties en aandelen lastig bij te houden zijn;
- er vraag is naar je muziek voor sync, of je daar hulp bij wilt;
- je de administratie liever uitbesteedt en tijd wilt houden voor muziek maken.
Een traditionele deal kan passen als je naast administratie creatieve steun of een voorschot zoekt en bereid bent daarvoor rechten over te dragen. Weeg dan extra zorgvuldig af wat je weggeeft en voor hoe lang.
Hoe Crystal Publishing hierin past
Crystal Publishing is de publishingtak van Crystal en een voorbeeld van een administratieaanbod. Crystal Publishing registreert je werken bij collectieve beheersorganisaties en int je publishinginkomsten, en jij blijft eigenaar van je werken. De voorwaarden en kosten zie je voordat je tekent, zodat je ze aan de hand van de checklist hierboven kunt nalopen.
Distributie en publishing zijn twee verschillende dingen. Via distributie breng je je opnames naar de streamingdiensten en komen je masterinkomsten binnen; bij publishing gaat het om de auteursinkomsten uit je werken. De prijs van distributie staat op de prijzenpagina, en met vragen kun je contact opnemen.
Veelgemaakte fouten
- Distributeur en uitgever verwarren. Een distributeur int voor de opname, een uitgever voor het werk. Het een vervangt het ander niet.
- Ongemerkt tekenen voor alle werken. Een contract dat ook je bestaande catalogus of al je toekomstige werken omvat, heeft meer gevolgen dan een contract voor enkele titels.
- Dubbel laten claimen. Twee partijen die voor hetzelfde werk in hetzelfde gebied claimen, leiden tot conflicten en stilgezette betalingen.
- Medeschrijvers vergeten. Een producer die aan de muziek meeschreef, hoort bij de registratie van het werk. Leg de verdeling vooraf vast.
- Een cover of bewerking als eigen werk aanmelden. Bij een cover blijft het werk van de oorspronkelijke schrijvers, en voor een bewerking heb je toestemming van de rechthebbenden nodig. Zie covers, samples en remixes uitbrengen.
- Te laat aanmelden. Wie een werk pas lang na de release aanmeldt, kan inkomsten mislopen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een muziekuitgever en een distributeur?
Een distributeur brengt je opnames naar streamingdiensten en winkels en int de vergoeding voor de opname, de master. Een muziekuitgever beheert het werk, de compositie en de tekst, en int de auteursinkomsten via auteursrechtenorganisaties. Voor een release die je zelf schrijft en uitbrengt, heb je met beide kanten te maken.
Heb ik een uitgever nodig als ik lid ben van BumaStemra?
Niet per se. Als lid meld je je werken zelf aan en int BumaStemra in Nederland en via zusterorganisaties ook in het buitenland. Een uitgever of administratiepartij kan helpen bij veel buitenlands gebruik, inkomsten uit de VS, veel medeschrijvers of sync.
Wat is een IPI-nummer en hoe kom ik eraan?
Een IPI-nummer is een uniek, internationaal nummer dat aan de naam van een componist, tekstdichter of uitgever is gekoppeld. Het zorgt ervoor dat vergoedingen bij de juiste persoon terechtkomen. Word je lid van BumaStemra, dan krijg je er automatisch een.
Blijf ik eigenaar van mijn nummers als ik met een uitgever werk?
Dat hangt af van het soort overeenkomst. Bij een administratieovereenkomst blijf je eigenaar en beheert de uitgever je werken. Bij een traditionele uitgeefovereenkomst draag je het auteursrecht geheel of gedeeltelijk over; lees dus precies welke rechten het contract noemt.
Kan ik een uitgeefovereenkomst opzeggen?
Dat regelt in de eerste plaats het contract zelf, dus let op de looptijd en de opzegtermijn. Daarnaast geeft het Nederlandse auteurscontractenrecht je het recht om op te zeggen als de uitgever je werk onvoldoende exploiteert, nadat je hem schriftelijk een redelijke termijn hebt gegeven. Laat bij twijfel een jurist meekijken.
Wat is subuitgave?
Bij subuitgave schakelt je uitgever in een ander land een lokale uitgever in. Die is meestal rechtstreeks aangesloten bij de auteursrechtenorganisatie daar en treedt in dat land op voor je werken.